Πάμε παρακάτω. Έχουμε δουλειά να κάνουμε.
Γιατί συζητάμε ακόμη τα ίδια;
Έχω κουραστεί να βλέπω την εκπαίδευση σκύλων να αναλώνεται ξανά και ξανά στις ίδιες συζητήσεις.
Στα τεταρτημόρια του Skinner, στο αν ένα εργαλείο προκαλεί πόνο, στο αν μια λέξη είναι σωστή ή λάθος, στο ποια προσέγγιση είναι καλύτερη και στο ποιος τελικά έχει δίκιο.
Δεν λέω ότι όλα αυτά δεν έχουν σημασία. Λέω ότι εδώ και δεκαετίες επαναλαμβάνουμε τις ίδιες συζητήσεις, συχνά χωρίς να παράγουμε κάτι καινούργιο. Αλλάζουμε επιχειρήματα, υπερασπιζόμαστε τις θέσεις μας και ανακυκλώνουμε τις γνώσεις μας, ενώ θα μπορούσαμε να χρησιμοποιούμε τον χρόνο και την ενέργειά μας για να πάμε τον κλάδο ένα βήμα παρακάτω.
Η εργαλειοθήκη μας είναι κοινή. Το ποια εργαλεία θα επιλέξουμε εξαρτάται από το ποιοι είμαστε και ποιοι θέλουμε να γίνουμε ως επαγγελματίες. Το πώς θα τα χρησιμοποιήσουμε εξαρτάται από τις γνώσεις, την εμπειρία, την κρίση και την ικανότητά μας να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι όλες οι επιλογές είναι εξίσου κατάλληλες. Σημαίνει ότι οφείλουμε να τις αξιολογούμε με κριτική σκέψη, να κατανοούμε τις συνέπειές τους και να αναλαμβάνουμε την ευθύνη τους.
Στα τεταρτημόρια του Skinner, στο αν ένα εργαλείο προκαλεί πόνο, στο αν μια λέξη είναι σωστή ή λάθος, στο ποια προσέγγιση είναι καλύτερη και στο ποιος τελικά έχει δίκιο.
Δεν λέω ότι όλα αυτά δεν έχουν σημασία. Λέω ότι εδώ και δεκαετίες επαναλαμβάνουμε τις ίδιες συζητήσεις, συχνά χωρίς να παράγουμε κάτι καινούργιο. Αλλάζουμε επιχειρήματα, υπερασπιζόμαστε τις θέσεις μας και ανακυκλώνουμε τις γνώσεις μας, ενώ θα μπορούσαμε να χρησιμοποιούμε τον χρόνο και την ενέργειά μας για να πάμε τον κλάδο ένα βήμα παρακάτω.
Η εργαλειοθήκη μας είναι κοινή. Το ποια εργαλεία θα επιλέξουμε εξαρτάται από το ποιοι είμαστε και ποιοι θέλουμε να γίνουμε ως επαγγελματίες. Το πώς θα τα χρησιμοποιήσουμε εξαρτάται από τις γνώσεις, την εμπειρία, την κρίση και την ικανότητά μας να βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι όλες οι επιλογές είναι εξίσου κατάλληλες. Σημαίνει ότι οφείλουμε να τις αξιολογούμε με κριτική σκέψη, να κατανοούμε τις συνέπειές τους και να αναλαμβάνουμε την ευθύνη τους.
Η γνώση πρέπει να γίνεται δημιουργία
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι απλό: Τι δημιουργούμε με όλα όσα γνωρίζουμε;
Και εδώ θέλω να αναφερθώ και στους συλλόγους εκπαιδευτών. Προσωπικά, δεν ανήκω σε κάποιον σύλλογο. Όχι επειδή δεν πιστεύω στις ομάδες — το αντίθετο. Πιστεύω στη συνεργασία, στη συλλογική προσπάθεια και στη δύναμη που αποκτούμε όταν άνθρωποι με διαφορετικές γνώσεις και εμπειρίες δουλεύουν προς έναν κοινό σκοπό.
Αυτό που δυσκολεύομαι να δω είναι η ουσιαστική παραγωγή. Η δημιουργία γνώσης, η ανάπτυξη εργαλείων, η εξέλιξη ιδεών σε κάτι πρακτικό και χρήσιμο. Πολύ συχνά μοιάζει να λειτουργούμε ως φερέφωνα: παίρνουμε πληροφορίες που έχουν παραχθεί αλλού, τις μεταφέρουμε, τις αναπαράγουμε και τις παρουσιάζουμε ξανά. Όμως η γνώση δεν είναι απλώς κάτι που παραλαμβάνουμε και αναμεταδίδουμε. Χρειάζεται να τη μετουσιώνουμε. Να τη συνδέουμε με την εμπειρία μας, να την εξελίσσουμε και να δημιουργούμε κάτι νέο μέσα από αυτήν.
Έχουμε μάθει πράγματα για τη συμπεριφορά, τη μάθηση και την εκπαίδευση. Το ζητούμενο είναι τι κάνουμε με αυτά σήμερα. Πώς τα συνδέουμε με τις νέες τεχνολογίες και τις σύγχρονες δυνατότητες; Πώς τα μετατρέπουμε σε εργαλεία που μας βοηθούν να παρατηρούμε καλύτερα, να οργανώνουμε τις πληροφορίες μας, να παίρνουμε ορθότερες αποφάσεις και να βελτιώνουμε τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε;
Δεν μου αρκεί να συμμετέχω σε μια ομάδα. Θέλω να συμμετέχω σε κάτι που παράγει.
Και εδώ θέλω να αναφερθώ και στους συλλόγους εκπαιδευτών. Προσωπικά, δεν ανήκω σε κάποιον σύλλογο. Όχι επειδή δεν πιστεύω στις ομάδες — το αντίθετο. Πιστεύω στη συνεργασία, στη συλλογική προσπάθεια και στη δύναμη που αποκτούμε όταν άνθρωποι με διαφορετικές γνώσεις και εμπειρίες δουλεύουν προς έναν κοινό σκοπό.
Αυτό που δυσκολεύομαι να δω είναι η ουσιαστική παραγωγή. Η δημιουργία γνώσης, η ανάπτυξη εργαλείων, η εξέλιξη ιδεών σε κάτι πρακτικό και χρήσιμο. Πολύ συχνά μοιάζει να λειτουργούμε ως φερέφωνα: παίρνουμε πληροφορίες που έχουν παραχθεί αλλού, τις μεταφέρουμε, τις αναπαράγουμε και τις παρουσιάζουμε ξανά. Όμως η γνώση δεν είναι απλώς κάτι που παραλαμβάνουμε και αναμεταδίδουμε. Χρειάζεται να τη μετουσιώνουμε. Να τη συνδέουμε με την εμπειρία μας, να την εξελίσσουμε και να δημιουργούμε κάτι νέο μέσα από αυτήν.
Έχουμε μάθει πράγματα για τη συμπεριφορά, τη μάθηση και την εκπαίδευση. Το ζητούμενο είναι τι κάνουμε με αυτά σήμερα. Πώς τα συνδέουμε με τις νέες τεχνολογίες και τις σύγχρονες δυνατότητες; Πώς τα μετατρέπουμε σε εργαλεία που μας βοηθούν να παρατηρούμε καλύτερα, να οργανώνουμε τις πληροφορίες μας, να παίρνουμε ορθότερες αποφάσεις και να βελτιώνουμε τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε;
Δεν μου αρκεί να συμμετέχω σε μια ομάδα. Θέλω να συμμετέχω σε κάτι που παράγει.
Δεν αρκεί να συμμετέχουμε σε ομάδες
Προσωπικά, δεν ανήκω σε κάποιον σύλλογο εκπαιδευτών. Όχι επειδή δεν πιστεύω στις ομάδες — το αντίθετο. Πιστεύω στη συνεργασία, στη συλλογική προσπάθεια και στη δύναμη που αποκτούμε όταν άνθρωποι με διαφορετικές γνώσεις και εμπειρίες δουλεύουν προς έναν κοινό σκοπό.
Αυτό που δυσκολεύομαι να δω είναι η ουσιαστική παραγωγή. Η δημιουργία γνώσης, η ανάπτυξη εργαλείων, η εξέλιξη ιδεών σε κάτι πρακτικό και χρήσιμο.
Δεν βλέπω την αξία μιας ομάδας μόνο στο ότι συγκεντρώνει ανθρώπους με κοινά ενδιαφέροντα. Τη βλέπω σε όσα μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να δημιουργήσουν μαζί. Σε όσα μπορούν να αφήσουν πίσω τους για τους επόμενους.
Έχω την πρόθεση να βοηθήσω, να συνεργαστώ και να συνεισφέρω όπου υπάρχει πραγματική διάθεση για δημιουργία. Δεν με ενδιαφέρει η συμμετοχή για τη συμμετοχή ούτε η ένταξη σε μια ομάδα απλώς και μόνο επειδή μοιραζόμαστε ένα κοινό επαγγελματικό αντικείμενο. Με ενδιαφέρει να υπάρχει ένας σκοπός, μια κατεύθυνση και, κυρίως, ένα έργο που θα αφήσει κάτι πίσω του.
Αυτό που δυσκολεύομαι να δω είναι η ουσιαστική παραγωγή. Η δημιουργία γνώσης, η ανάπτυξη εργαλείων, η εξέλιξη ιδεών σε κάτι πρακτικό και χρήσιμο.
Δεν βλέπω την αξία μιας ομάδας μόνο στο ότι συγκεντρώνει ανθρώπους με κοινά ενδιαφέροντα. Τη βλέπω σε όσα μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να δημιουργήσουν μαζί. Σε όσα μπορούν να αφήσουν πίσω τους για τους επόμενους.
Έχω την πρόθεση να βοηθήσω, να συνεργαστώ και να συνεισφέρω όπου υπάρχει πραγματική διάθεση για δημιουργία. Δεν με ενδιαφέρει η συμμετοχή για τη συμμετοχή ούτε η ένταξη σε μια ομάδα απλώς και μόνο επειδή μοιραζόμαστε ένα κοινό επαγγελματικό αντικείμενο. Με ενδιαφέρει να υπάρχει ένας σκοπός, μια κατεύθυνση και, κυρίως, ένα έργο που θα αφήσει κάτι πίσω του.
Πάμε παρακάτω. Έχουμε δουλειά να κάνουμε.
Έχω την πρόθεση να βοηθήσω, να συνεργαστώ και να συνεισφέρω όπου υπάρχει πραγματική διάθεση για δημιουργία. Δεν με ενδιαφέρει η συμμετοχή για τη συμμετοχή ούτε η ένταξη σε μια ομάδα απλώς και μόνο επειδή μοιραζόμαστε ένα κοινό επαγγελματικό αντικείμενο. Με ενδιαφέρει να υπάρχει ένας σκοπός, μια κατεύθυνση και, κυρίως, ένα έργο που θα αφήσει κάτι πίσω του.
Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται το Perdix Dogsense. Στην προσπάθεια να περάσουμε από τη συζήτηση στην παρατήρηση, από την πληροφορία στην αξιοποίησή της και από τη θεωρητική γνώση στη δημιουργία εργαλείων που μπορούν να μας βοηθήσουν να γίνουμε καλύτεροι επαγγελματίες.
Για να καταλάβει, όμως, κάποιος τι επιχειρεί να κάνει, χρειάζεται να προσεγγίσει την προσπάθεια με ανοιχτό μυαλό. Να αφήσει για λίγο στην άκρη όσα θεωρεί ότι ήδη γνωρίζει και να συνεργαστεί μαζί της στην παρατήρηση. Όχι να απορρίψει όσα έμαθε, αλλά να επιτρέψει στον εαυτό του να δει νέες δυνατότητες πέρα από τα ήδη γνωστά.
Πιστεύω ότι έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε ένα άλμα, αλλά συχνά εξακολουθούμε να μπουσουλάμε. Και το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν έχουμε γνώσεις. Είναι ότι δεν τις αξιοποιούμε όσο θα μπορούσαμε για να δημιουργήσουμε κάτι καινούργιο.
Ως εκπαιδευτές, έχουμε την ευθύνη να αφήσουμε κάτι χρήσιμο στους επόμενους. Να μη χρειαστεί να περάσουν άλλα τριάντα χρόνια συζητώντας τα ίδια, επειδή εμείς δεν καταφέραμε να μετατρέψουμε την εμπειρία μας σε ουσιαστική πρόοδο.
Ας συνεχίσουμε να αμφισβητούμε, να αξιολογούμε και να μαθαίνουμε. Αλλά ας αρχίσουμε, επιτέλους, να χτίζουμε.
Η εξέλιξη δεν βρίσκεται στο να επαναλαμβάνουμε όσα ήδη γνωρίζουμε. Βρίσκεται στο τι μπορούμε να δημιουργήσουμε με αυτά.
Πάμε παρακάτω. Έχουμε δουλειά να κάνουμε.
Φιλικά
Αντώνης Στέφας - Raymond
Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται το Perdix Dogsense. Στην προσπάθεια να περάσουμε από τη συζήτηση στην παρατήρηση, από την πληροφορία στην αξιοποίησή της και από τη θεωρητική γνώση στη δημιουργία εργαλείων που μπορούν να μας βοηθήσουν να γίνουμε καλύτεροι επαγγελματίες.
Για να καταλάβει, όμως, κάποιος τι επιχειρεί να κάνει, χρειάζεται να προσεγγίσει την προσπάθεια με ανοιχτό μυαλό. Να αφήσει για λίγο στην άκρη όσα θεωρεί ότι ήδη γνωρίζει και να συνεργαστεί μαζί της στην παρατήρηση. Όχι να απορρίψει όσα έμαθε, αλλά να επιτρέψει στον εαυτό του να δει νέες δυνατότητες πέρα από τα ήδη γνωστά.
Πιστεύω ότι έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε ένα άλμα, αλλά συχνά εξακολουθούμε να μπουσουλάμε. Και το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν έχουμε γνώσεις. Είναι ότι δεν τις αξιοποιούμε όσο θα μπορούσαμε για να δημιουργήσουμε κάτι καινούργιο.
Ως εκπαιδευτές, έχουμε την ευθύνη να αφήσουμε κάτι χρήσιμο στους επόμενους. Να μη χρειαστεί να περάσουν άλλα τριάντα χρόνια συζητώντας τα ίδια, επειδή εμείς δεν καταφέραμε να μετατρέψουμε την εμπειρία μας σε ουσιαστική πρόοδο.
Ας συνεχίσουμε να αμφισβητούμε, να αξιολογούμε και να μαθαίνουμε. Αλλά ας αρχίσουμε, επιτέλους, να χτίζουμε.
Η εξέλιξη δεν βρίσκεται στο να επαναλαμβάνουμε όσα ήδη γνωρίζουμε. Βρίσκεται στο τι μπορούμε να δημιουργήσουμε με αυτά.
Πάμε παρακάτω. Έχουμε δουλειά να κάνουμε.
Φιλικά
Αντώνης Στέφας - Raymond