Τι κοινό έχουν ένα προφυλακτικό και ο επαναπροσδιορισμός επιθετικής συμπεριφοράς ;
Περισσότερα απ’ όσα πιστεύουν οι περισσότεροι.
Περισσότερα απ’ όσα πιστεύουν οι περισσότεροι.
Και όχι, δεν χρησιμοποιώ τη λέξη για να δημιουργήσω εντυπώσεις.
Τη χρησιμοποιώ γιατί περιγράφει ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τη δουλειά μου:
πρόληψη, διαχείριση ρίσκου και επιχειρησιακό σχεδιασμό πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση.
Όταν δουλεύω με έναν σκύλο που παρουσιάζει επιθετικότητα ή σοβαρές δυσκολίες συμπεριφοράς, δεν ξεκινώ ποτέ από την εκπαίδευση. Ξεκινώ από την ασφάλεια.
Και όταν λέω ασφάλεια, δεν αναφέρομαι απλώς σε ένα λουρί, ένα φίμωτρο ή σε έναν περιφραγμένο χώρο. Αναφέρομαι στην ασφάλεια της περιμέτρου και των εμπλεκομένων, με όρους πεδίου και επιχειρησιακού σχεδιασμού.
Με ενδιαφέρει να μπω στο πεδίο όπου υπάρχει το πρόβλημα, να εκτελέσω το πρωτόκολλο παρέμβασης και να αποχωρήσω έχοντας ολοκληρώσει τη διαδικασία χωρίς θύματα — ούτε ανθρώπινα ούτε συμπεριφορικά.
Γιατί υπάρχουν και συμπεριφορικά «θύματα»: ένας σκύλος που πιέστηκε πέρα από το κατώφλι του, ένας κηδεμόνας που έχασε εμπιστοσύνη, ένας επαγγελματίας που αυτοσχεδίασε αντί να ακολουθήσει διαδικασία.
Η ασφάλεια της περιμέτρου για εμένα περιλαμβάνει κάλυψη όλων των εμπλεκομένων. Περιλαμβάνει έλεγχο της εισόδου, εξασφάλιση της εξόδου, σχεδιασμό διαδρομών απόσυρσης, αποστάσεις ασφαλείας, έλεγχο των ερεθισμάτων, σαφή κατανομή ρόλων και ελαχιστοποίηση της επιφάνειας προσβολής των συμμετοχόντων
Αν υπάρξει εμπλοκή, δεν έχω την πολυτέλεια να σκεφτώ εκείνη τη στιγμή τι θα κάνω. Πρέπει να το γνωρίζω ήδη.
Δεν αυτοσχεδιάζω μέσα στο περιστατικό. Εκτελώ διαδικασία.
Η διαδικασία έχει σχεδιαστεί πριν ξεκινήσει.
Και κάτι ακόμη που θεωρώ κρίσιμο: η σωστή δουλειά δεν είναι θέαμα.
Τα τελευταία χρόνια βλέπω όλο και περισσότερο περιεχόμενο όπου παρουσιάζονται γρήγορες «διορθώσεις», εντυπωσιακές παρεμβάσεις, εικόνες με γιλέκα εκπαίδευσης, εξοπλισμό και βίντεο που δημιουργούν την εντύπωση ότι ένας σκύλος «ήταν επιθετικός» και μέσα σε λίγα λεπτά «ηρεμεί».
Το πρόβλημά μου δεν είναι το γιλέκο. Το πρόβλημά μου είναι όταν η εικόνα αντικαθιστά τη διαδικασία.
Ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων δεν λέει τίποτα.
Δεν μπορώ να χαρακτηρίσω έναν σκύλο ως επιθετικό ή μη επιθετικό από μια μεμονωμένη στιγμή. Για να αξιολογήσω πραγματικά μια κατάσταση, χρειάζομαι το πλήρες πλάνο, σε 360 μοίρες.
Χρειάζομαι το ιστορικό του σκύλου.
Χρειάζομαι τα άμεσα ερεθίσματα που προηγήθηκαν.
Χρειάζομαι τα έμμεσα ερεθίσματα.
Χρειάζεται να γνωρίζω τι συνέβη μία ώρα πριν, μία μέρα πριν, μία εβδομάδα πριν.
Χρειάζεται να γνωρίζω το περιβάλλον στο οποίο ζει, τις προηγούμενες εμπειρίες του, τις σχέσεις του, τις επαναλαμβανόμενες πιέσεις και τη συνολική συναισθηματική του κατάσταση.
Η συμπεριφορά που βλέπω εκείνη τη στιγμή είναι το προϊόν μιας αλληλουχίας γεγονότων. Δεν είναι ολόκληρη η ιστορία.
Και εδώ θέλω να κάνω μια διάκριση που θεωρώ απαραίτητη τόσο για τους επαγγελματίες όσο και για τους κηδεμόνες.
Όταν μιλάμε για σοβαρές περιπτώσεις επιθετικότητας, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μιλάμε για εκπαίδευση. Μιλάμε για επανεκπαίδευση συμπεριφοράς και αποκατάσταση συναισθηματικών αποκρίσεων.
Και αυτό είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Είναι εξειδίκευση.
Τη χρησιμοποιώ γιατί περιγράφει ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τη δουλειά μου:
πρόληψη, διαχείριση ρίσκου και επιχειρησιακό σχεδιασμό πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση.
Όταν δουλεύω με έναν σκύλο που παρουσιάζει επιθετικότητα ή σοβαρές δυσκολίες συμπεριφοράς, δεν ξεκινώ ποτέ από την εκπαίδευση. Ξεκινώ από την ασφάλεια.
Και όταν λέω ασφάλεια, δεν αναφέρομαι απλώς σε ένα λουρί, ένα φίμωτρο ή σε έναν περιφραγμένο χώρο. Αναφέρομαι στην ασφάλεια της περιμέτρου και των εμπλεκομένων, με όρους πεδίου και επιχειρησιακού σχεδιασμού.
Με ενδιαφέρει να μπω στο πεδίο όπου υπάρχει το πρόβλημα, να εκτελέσω το πρωτόκολλο παρέμβασης και να αποχωρήσω έχοντας ολοκληρώσει τη διαδικασία χωρίς θύματα — ούτε ανθρώπινα ούτε συμπεριφορικά.
Γιατί υπάρχουν και συμπεριφορικά «θύματα»: ένας σκύλος που πιέστηκε πέρα από το κατώφλι του, ένας κηδεμόνας που έχασε εμπιστοσύνη, ένας επαγγελματίας που αυτοσχεδίασε αντί να ακολουθήσει διαδικασία.
Η ασφάλεια της περιμέτρου για εμένα περιλαμβάνει κάλυψη όλων των εμπλεκομένων. Περιλαμβάνει έλεγχο της εισόδου, εξασφάλιση της εξόδου, σχεδιασμό διαδρομών απόσυρσης, αποστάσεις ασφαλείας, έλεγχο των ερεθισμάτων, σαφή κατανομή ρόλων και ελαχιστοποίηση της επιφάνειας προσβολής των συμμετοχόντων
Αν υπάρξει εμπλοκή, δεν έχω την πολυτέλεια να σκεφτώ εκείνη τη στιγμή τι θα κάνω. Πρέπει να το γνωρίζω ήδη.
Δεν αυτοσχεδιάζω μέσα στο περιστατικό. Εκτελώ διαδικασία.
Η διαδικασία έχει σχεδιαστεί πριν ξεκινήσει.
Και κάτι ακόμη που θεωρώ κρίσιμο: η σωστή δουλειά δεν είναι θέαμα.
Τα τελευταία χρόνια βλέπω όλο και περισσότερο περιεχόμενο όπου παρουσιάζονται γρήγορες «διορθώσεις», εντυπωσιακές παρεμβάσεις, εικόνες με γιλέκα εκπαίδευσης, εξοπλισμό και βίντεο που δημιουργούν την εντύπωση ότι ένας σκύλος «ήταν επιθετικός» και μέσα σε λίγα λεπτά «ηρεμεί».
Το πρόβλημά μου δεν είναι το γιλέκο. Το πρόβλημά μου είναι όταν η εικόνα αντικαθιστά τη διαδικασία.
Ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων δεν λέει τίποτα.
Δεν μπορώ να χαρακτηρίσω έναν σκύλο ως επιθετικό ή μη επιθετικό από μια μεμονωμένη στιγμή. Για να αξιολογήσω πραγματικά μια κατάσταση, χρειάζομαι το πλήρες πλάνο, σε 360 μοίρες.
Χρειάζομαι το ιστορικό του σκύλου.
Χρειάζομαι τα άμεσα ερεθίσματα που προηγήθηκαν.
Χρειάζομαι τα έμμεσα ερεθίσματα.
Χρειάζεται να γνωρίζω τι συνέβη μία ώρα πριν, μία μέρα πριν, μία εβδομάδα πριν.
Χρειάζεται να γνωρίζω το περιβάλλον στο οποίο ζει, τις προηγούμενες εμπειρίες του, τις σχέσεις του, τις επαναλαμβανόμενες πιέσεις και τη συνολική συναισθηματική του κατάσταση.
Η συμπεριφορά που βλέπω εκείνη τη στιγμή είναι το προϊόν μιας αλληλουχίας γεγονότων. Δεν είναι ολόκληρη η ιστορία.
Και εδώ θέλω να κάνω μια διάκριση που θεωρώ απαραίτητη τόσο για τους επαγγελματίες όσο και για τους κηδεμόνες.
Όταν μιλάμε για σοβαρές περιπτώσεις επιθετικότητας, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μιλάμε για εκπαίδευση. Μιλάμε για επανεκπαίδευση συμπεριφοράς και αποκατάσταση συναισθηματικών αποκρίσεων.
Και αυτό είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Είναι εξειδίκευση.
Η κουβέντα είναι πλατιά και σχετίζεται άμεσα με όσα θα πούμε στο
ΔΩΡΕΑΝ Webinar
"LEADERSHIP STRUCTURE EVALUATION" 8 Ιουλίου 2026
Έλα να τα πούμε από κοντά
ΔΩΡΕΑΝ Webinar
"LEADERSHIP STRUCTURE EVALUATION" 8 Ιουλίου 2026
Έλα να τα πούμε από κοντά
Η εκπαίδευση ενός σκύλου και η διαχείριση ή αποκατάσταση επιθετικότητας δεν είναι ταυτόσημες διαδικασίες.
Το ότι κάποιος γνωρίζει πώς να εκπαιδεύσει έναν σκύλο δεν σημαίνει αυτόματα ότι έχει εκπαιδευτεί να αναλύει ιστορικά δεδομένα, να αναγνωρίζει κατώφλια αντίδρασης, να σχεδιάζει πρωτόκολλα τροποποίησης συμπεριφοράς ή να διαχειρίζεται υψηλής έντασης περιστατικά.
Όσα συνήθως διδάσκονται γύρω από την επιθετικότητα στους μελλοντικούς εκπαιδευτές αποτελούν ένα πολύ μικρό μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης επιστημονικής και πρακτικής πραγματικότητας.
Και υπάρχει και κάτι ακόμη που έχω μάθει μέσα από την εμπειρία μου με σκύλους που παρουσιάζουν επιθετικότητα και φοβίες:
Σε πολλές περιπτώσεις δεν αρκούν μόνο οι άνθρωποι για να βοηθήσουν έναν σκύλο.
Χρειάζονται και άλλοι σκύλοι.
Χρειάζεται πίσω από τη διαδικασία να υπάρχει μια ομάδα σκύλων με σταθερότητα, κοινωνική επάρκεια και ικανότητα επικοινωνίας, οι οποίοι μπορούν να λειτουργήσουν ως υποστηρικτικοί παράγοντες στη διαδικασία επανένταξης.
Γιατί πριν από την εφαρμογή της συμπεριφοράς, προηγείται η σχέση.
Προηγείται η επικοινωνία.
Προηγείται η δημιουργία ασφάλειας.
Και μόνο τότε μπορώ να ζητήσω από έναν σκύλο να κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που γνωρίζει μέχρι σήμερα.
Αν είσαι επαγγελματίας εκπαιδευτής και θέλεις να ασχοληθείς με την επιθετικότητα, αντιμετώπισέ την ως αυτό που πραγματικά είναι: μια ξεχωριστή εξειδίκευση.
Αν είσαι κηδεμόνας και ζεις καθημερινά με έναν σκύλο που δυσκολεύεται, θέλω να θυμάσαι κάτι: δεν χρειάζεσαι εντυπωσιακές εικόνες και γρήγορες λύσεις.
Χρειάζεσαι διαδικασία.
Χρειάζεσαι πρωτόκολλο.
Και πάνω απ’ όλα, χρειάζεσαι ασφάλεια πριν από οτιδήποτε άλλο.
Το ότι κάποιος γνωρίζει πώς να εκπαιδεύσει έναν σκύλο δεν σημαίνει αυτόματα ότι έχει εκπαιδευτεί να αναλύει ιστορικά δεδομένα, να αναγνωρίζει κατώφλια αντίδρασης, να σχεδιάζει πρωτόκολλα τροποποίησης συμπεριφοράς ή να διαχειρίζεται υψηλής έντασης περιστατικά.
Όσα συνήθως διδάσκονται γύρω από την επιθετικότητα στους μελλοντικούς εκπαιδευτές αποτελούν ένα πολύ μικρό μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης επιστημονικής και πρακτικής πραγματικότητας.
Και υπάρχει και κάτι ακόμη που έχω μάθει μέσα από την εμπειρία μου με σκύλους που παρουσιάζουν επιθετικότητα και φοβίες:
Σε πολλές περιπτώσεις δεν αρκούν μόνο οι άνθρωποι για να βοηθήσουν έναν σκύλο.
Χρειάζονται και άλλοι σκύλοι.
Χρειάζεται πίσω από τη διαδικασία να υπάρχει μια ομάδα σκύλων με σταθερότητα, κοινωνική επάρκεια και ικανότητα επικοινωνίας, οι οποίοι μπορούν να λειτουργήσουν ως υποστηρικτικοί παράγοντες στη διαδικασία επανένταξης.
Γιατί πριν από την εφαρμογή της συμπεριφοράς, προηγείται η σχέση.
Προηγείται η επικοινωνία.
Προηγείται η δημιουργία ασφάλειας.
Και μόνο τότε μπορώ να ζητήσω από έναν σκύλο να κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που γνωρίζει μέχρι σήμερα.
Αν είσαι επαγγελματίας εκπαιδευτής και θέλεις να ασχοληθείς με την επιθετικότητα, αντιμετώπισέ την ως αυτό που πραγματικά είναι: μια ξεχωριστή εξειδίκευση.
Αν είσαι κηδεμόνας και ζεις καθημερινά με έναν σκύλο που δυσκολεύεται, θέλω να θυμάσαι κάτι: δεν χρειάζεσαι εντυπωσιακές εικόνες και γρήγορες λύσεις.
Χρειάζεσαι διαδικασία.
Χρειάζεσαι πρωτόκολλο.
Και πάνω απ’ όλα, χρειάζεσαι ασφάλεια πριν από οτιδήποτε άλλο.
Αντώνης Στέφας - Raymond (My story)
Ψυχολόγος - Εκπαιδευτής Σκύλων
Διδάσκω στην Ελλάδα και τη Γαλλία Εκπαίδευση και Ψυχολογία Σκύλων, συνεργάζομαι με κλινικές στις δύο χώρες και συμμετέχω ως εξωτερικός, διαβαθμισμένος συνεργάτης σε συγκεκριμένα ερευνητικά προγράμματα του Γαλλικού Στρατού (AF) που αφορούν τη μελέτη των συναισθημάτων των σκύλων και τους τρόπους με τους οποίους η κατανόησή τους μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος της υπηρεσίας.
Ο ρόλος μου δεν είναι να προσφέρω απόλυτες αλήθειες, αλλά να ενθαρρύνω την αναζήτηση της γνώσης.
Να υπενθυμίσω ότι η επιστήμη εξελίσσεται.
Και ότι το σημαντικότερο εργαλείο που διαθέτουμε – ως επαγγελματίες, ως κηδεμόνες και ως άνθρωποι – είναι η διάθεση να συνεχίζουμε να μαθαίνουμε.
Αν σε ενδιαφέρει να μάθεις από την Elite Canine Trainers σε περιμένω.
Ψυχολόγος - Εκπαιδευτής Σκύλων
Διδάσκω στην Ελλάδα και τη Γαλλία Εκπαίδευση και Ψυχολογία Σκύλων, συνεργάζομαι με κλινικές στις δύο χώρες και συμμετέχω ως εξωτερικός, διαβαθμισμένος συνεργάτης σε συγκεκριμένα ερευνητικά προγράμματα του Γαλλικού Στρατού (AF) που αφορούν τη μελέτη των συναισθημάτων των σκύλων και τους τρόπους με τους οποίους η κατανόησή τους μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος της υπηρεσίας.
Ο ρόλος μου δεν είναι να προσφέρω απόλυτες αλήθειες, αλλά να ενθαρρύνω την αναζήτηση της γνώσης.
Να υπενθυμίσω ότι η επιστήμη εξελίσσεται.
Και ότι το σημαντικότερο εργαλείο που διαθέτουμε – ως επαγγελματίες, ως κηδεμόνες και ως άνθρωποι – είναι η διάθεση να συνεχίζουμε να μαθαίνουμε.
Αν σε ενδιαφέρει να μάθεις από την Elite Canine Trainers σε περιμένω.
Ψυχολογία Σκύλων
|
Εκπαίδευση Σκύλων +R
|
Ανώτερη Διαισθητική Επικοινωνία
|
Επαναφορά Επιθετικών Σκύλων
|
|
|
|
