Μια εκτενής συζήτηση με τον Antoine Raymond
Ψυχολόγο Σκύλων – Ιδρυτή του OnlineK9University
Ψυχολόγο Σκύλων – Ιδρυτή του OnlineK9University
Η παρακάτω συνέντευξη αποτελεί μια αναλυτική καταγραφή σκέψεων, εμπειριών και φιλοσοφίας γύρω από την εκπαίδευση σκύλων, τη γνώση και τον ρόλο της τεχνολογίας στη σύγχρονη εκπαίδευση. Οι απαντήσεις έχουν διαμορφωθεί και επιμεληθεί ώστε να αποτυπώνουν με σαφήνεια και πληρότητα τη συνολική προσέγγιση του Antoine Raymond.
Οι ερωτήσεις τέθηκαν από την MFEC και το κείμενο είναι μετάφραση από το Γαλλικό αρχικό κείμενο.
Οι ερωτήσεις τέθηκαν από την MFEC και το κείμενο είναι μετάφραση από το Γαλλικό αρχικό κείμενο.
Ερώτηση :Πώς ξεκίνησε η σχέση σας με τους σκύλους και τι σας οδήγησε τελικά στην εκπαίδευση;
Απάντηση:
Η ενασχόλησή μου με τους σκύλους δεν ξεκίνησε από μια ρομαντική ή αυτονόητη διαδρομή. Το αρχικό μου επαγγελματικό υπόβαθρο ήταν στην ασφάλεια δικτύων και συστημάτων, σε έναν χώρο όπου η ανάλυση, η δομή και η πρόληψη λαθών είναι κρίσιμες. Αυτή η νοοτροπία —να ψάχνεις τη ρίζα του προβλήματος και όχι το σύμπτωμα— με ακολούθησε σε ό,τι έκανα αργότερα.
Παράλληλα, μέσα από την καθημερινή επαφή με σκύλους, άρχισα να παρατηρώ ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: σκύλοι χαρακτηρισμένοι ως «δύσκολοι», «ανυπάκουοι» ή «επιθετικοί», χωρίς ουσιαστική κατανόηση του τι πραγματικά βίωναν. Ένας από αυτούς τους σκύλους, που όλοι θεωρούσαν επικίνδυνο, αποδείχθηκε απλώς βαθιά φοβισμένος.
Εκεί άρχισα να καταλαβαίνω ότι το πρόβλημα δεν ήταν ο σκύλος, αλλά το πλαίσιο μέσα στο οποίο τον αντιμετωπίζαμε. Αυτό ήταν το σημείο καμπής: δεν ήθελα απλώς να εκπαιδεύω σκύλους, αλλά να βοηθώ τους ανθρώπους να σκέφτονται διαφορετικά.
Ερώτηση :Πώς συνδέσατε την πληροφορική με την εκπαίδευση σκύλων και πώς αυτό οδήγησε στη δημιουργία του OnlineK9University;
Απάντηση:
Η πληροφορική με έμαθε ότι η επιτυχία ενός συστήματος δεν κρίνεται από το περιεχόμενο μόνο, αλλά από το πώς έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί. Το ίδιο ισχύει και στην εκπαίδευση.
Το OnlineK9University.eu δημιουργήθηκε με έναν ξεκάθαρο στόχο: να καταρρίψει την αντίληψη ότι η ουσιαστική εκπαίδευση μπορεί να γίνει μόνο δια ζώσης. Όχι μεταφέροντας απλώς βίντεο στο διαδίκτυο, αλλά ανασχεδιάζοντας τη μαθησιακή εμπειρία ώστε να λειτουργεί πραγματικά εξ αποστάσεως.
Η τεχνολογική υποδομή, η παιδαγωγική δομή και η φιλοσοφία της πλατφόρμας έχουν σχεδιαστεί εξαρχής για αυτόν τον σκοπό. Όταν το πρόγραμμα είναι φτιαγμένο σωστά, η ζωντανή εκπαίδευση μπορεί να μεταφερθεί διαδικτυακά, με ουσία, συνέπεια και αποτελεσματικότητα.
Ερώτηση :Υπήρξαν εμπειρίες που σας έκαναν να επιβεβαιώσετε αυτή την προσέγγιση;
Απάντηση:
Ναι, ιδιαίτερα όταν άρχισα να δουλεύω με δύσκολες περιπτώσεις αποκλειστικά από απόσταση. Εκεί δεν υπάρχει χώρος για «χειρισμούς εντυπωσιασμού».
Όταν βλέπεις έναν σκύλο να αλλάζει επειδή ο άνθρωπος έμαθε να παρατηρεί, να κατανοεί και να αντιδρά διαφορετικά, τότε συνειδητοποιείς ότι η γνώση —όταν μεταδίδεται σωστά— είναι πιο ισχυρή από οποιαδήποτε τεχνική.
Ερώτηση :Ποια είναι η βασική φιλοσοφία που καθοδηγεί τη δουλειά σας;
Απάντηση:
Η εκπαίδευση δεν είναι επιβολή συμπεριφοράς, αλλά καλλιέργεια σχέσης.
Ο σκύλος είναι ένα σύνθετο, συναισθηματικό και κοινωνικό ον. Όταν αγνοούμε αυτό το γεγονός, καταλήγουμε σε μεθόδους που ίσως λειτουργούν προσωρινά, αλλά αφήνουν μακροπρόθεσμα προβλήματα. Η φιλοσοφία μου βασίζεται στον σεβασμό, την επιστημονική γνώση και την ευθύνη.
Ερώτηση :Γιατί επιλέξατε να επενδύσετε τόσο πολύ στην εκπαίδευση άλλων εκπαιδευτών;
Απάντηση:
Γιατί η αλλαγή κλίμακας γίνεται μόνο μέσω της γνώσης.
Ένας εκπαιδευτής μπορεί να αλλάξει τη ζωή μερικών σκύλων. Ένας καλά εκπαιδευμένος εκπαιδευτής μπορεί να επηρεάσει ολόκληρες κοινότητες. Η συγγραφή βιβλίων και η δημιουργία προγραμμάτων σπουδών είναι ο πιο απαιτητικός, αλλά και ο πιο υπεύθυνος τρόπος να το πετύχεις αυτό.
Ερώτηση :Γιατί αποφεύγετε τη συστηματική παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα;
Απάντηση:
Επειδή η ουσία της εκπαίδευσης δεν συμβαδίζει πάντα με τη λογική της ταχύτητας και της προβολής.
Η συμπεριφορά και η ψυχολογία των σκύλων απαιτούν χρόνο, ανάλυση και πλαίσιο. Προτιμώ να αφιερώνω τον χρόνο μου στη δημιουργία γνώσης με διάρκεια, όχι σε περιεχόμενο που καταναλώνεται γρήγορα και ξεχνιέται το ίδιο γρήγορα.
Ερώτηση :Τι θα λέγατε σε έναν κηδεμόνα που νιώθει ότι έχει αποτύχει;
Απάντηση:
Ότι δεν έχει αποτύχει. Έχει απλώς ενημερωθεί ελλιπώς.
Η πραγματική αλλαγή ξεκινά όταν μετατοπίζουμε την προσοχή μας από τον έλεγχο στη κατανόηση.
Ερώτηση :Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον;
Απάντηση:
Να δημιουργηθεί γνώση που θα συνεχίσει να λειτουργεί ανεξάρτητα από εμένα.
Αν η εκπαίδευση σκύλων γίνει πιο υπεύθυνη, πιο επιστημονική και πιο ανθρώπινη, τότε θεωρώ ότι έχω συμβάλει ουσιαστικά.
Ερώτηση :Ποιος είναι ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης σε όλο αυτό;
Απάντηση:
Η AI είναι εργαλείο. Ισχυρό, αλλά ουδέτερο.
Το πώς θα χρησιμοποιηθεί καθορίζει αν θα ενισχύσει ή θα αποδυναμώσει τη γνώση. Δεν αντικαθιστά την κρίση ούτε την εμπειρία.
Ερώτηση :Ποια είναι η σχέση σας με τη Γαλλία και την εκπαίδευση θαλάσσιων θηλαστικών;
Απάντηση:
Κατάγομαι από τη Γαλλία και διατηρώ ενεργές εργασιακές σχέσεις εκεί.
Η εμπειρία μου με θαλάσσια θηλαστικά με δίδαξε ότι η εκπαίδευση χωρίς συνεργασία απλώς δεν υπάρχει. Αυτή η εμπειρία διαμόρφωσε οριστικά τη φιλοσοφία μου.
Ερώτηση :Αν έπρεπε να συνοψίσετε όλη αυτή τη διαδρομή σε μία αρχή;
Απάντηση:
Γνώση με ευθύνη.
Χωρίς αυτόν τον συνδυασμό, η εκπαίδευση γίνεται επικίνδυνη.
Ερώτηση :Πόσο καθοριστικό ήταν το διδακτορικό σας στη διαμόρφωση των προγραμμάτων σας;
Απάντηση:
Το διδακτορικό μου στην Technology Enhanced Learning (OpenTEL) στο UK Open University μου έδωσε τη δυνατότητα να σχεδιάζω προγράμματα σπουδών με εντελώς διαφορετική λογική.
Δεν πρόκειται απλώς για online μαθήματα, αλλά για ολοκληρωμένα εκπαιδευτικά συστήματα, σχεδιασμένα ώστε να μεταφέρουν τη ζωντανή εκπαίδευση σωστά στο ψηφιακό περιβάλλον. Αυτή η προσέγγιση είναι και ο πυρήνας του OnlineK9University.
Ερώτηση :Τι θα λέγατε σε όσους θέλουν να ασχοληθούν με την εκπαίδευση και ψυχολογία σκύλων ή να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με τον σκύλο τους;
Απάντηση:
Στο DOSG PSYCHOLOGY CENTER του OnlineK9University δίνουμε έμφαση σε μια πλήρως ζωντανή, βιωματική και αλληλεπιδραστική διδασκαλία. Δεν πρόκειται για παραδοσιακή μάθηση όπως στο σχολείο· εδώ δεν ακολουθούμε απλώς έναν προκαθορισμένο τρόπο απομνημόνευσης πληροφοριών. Η προσέγγιση είναι διαφορετική: βασίζεται στη δραστηριότητα, την παρατήρηση, την ανάλυση και τη συνεργασία, ώστε οι μαθητές να εφαρμόζουν άμεσα όσα μαθαίνουν σε πραγματικές συνθήκες.
Κάθε μάθημα περιλαμβάνει ζωντανές συνεδρίες με πραγματικές παρουσίες και συνεργασίες, διαδικτυακές ή πρακτικές. Οι συμμετέχοντες παρατηρούν συμπεριφορές, θέτουν ερωτήματα, συνεργάζονται και λαμβάνουν προσωπική καθοδήγηση από τους εκπαιδευτές. Δεν πρόκειται απλώς για θεωρία· πρόκειται για μάθηση μέσα από την εμπειρία, που επιτρέπει να δεις αποτελέσματα άμεσα στη σχέση σου με τον σκύλο σου.
Είτε θέλει κάποιος να σπουδάσει εκπαίδευση και ψυχολογία σκύλων, είτε να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με το ζώο του, το OnlineK9University δημιουργεί ένα περιβάλλον που ενώνει θεωρία και πράξη, γνώση και εφαρμογή. Ανεξαρτήτως τοποθεσίας, η εμπειρία παραμένει ζωντανή, προσωπική και ουσιαστικά μεταμορφωτική.
Ερώτηση :Υπάρχουν καλοί ή κακοί εκπαιδευτές στη χώρα σας;
Απάντηση:
Καταρχάς να διευκρινίσω κάτι σημαντικό: όταν μιλάω για «χώρα μου», αναφέρομαι και στην Ελλάδα και στη Γαλλία. Πρόκειται για δύο χώρες με τις οποίες έχω βαθιά προσωπική και επαγγελματική σχέση, έχω ζήσει και εργαστεί και στις δύο, και έχω υπηρετήσει στον στρατό της καθεμίας. Αυτό μου δίνει μια πιο σφαιρική οπτική και όχι μια μονοδιάστατη κρίση.
Δεν πιστεύω στον διαχωρισμό «καλοί» και «κακοί» εκπαιδευτές με απόλυτους όρους. Υπάρχουν άνθρωποι με καλή πρόθεση, άνθρωποι με εμπειρία, άνθρωποι με ελλιπή γνώση, αλλά και άνθρωποι που λειτουργούν χωρίς επαρκή κατανόηση των συνεπειών των πράξεών τους. Το πρόβλημα δεν είναι η γεωγραφία, αλλά το πλαίσιο εκπαίδευσης, η αυτοκριτική και η διάθεση για εξέλιξη.
Αυτό που θεωρώ πραγματικά επικίνδυνο —σε οποιαδήποτε χώρα— είναι η βεβαιότητα χωρίς γνώση και η άρνηση εξέλιξης. Η εκπαίδευση σκύλων δεν είναι στατική· εξελίσσεται συνεχώς μέσα από την επιστήμη, την εμπειρία και την παρατήρηση. Όποιος μένει στάσιμος, ανεξαρτήτως προθέσεων, αργά ή γρήγορα κάνει ζημιά.
Γι’ αυτό και η ευθύνη του εκπαιδευτή δεν σταματά στο τι ξέρει σήμερα, αλλά στο αν συνεχίζει να μαθαίνει αύριο.
Ερώτηση :Έχετε γνωρίσει από κοντά εκπαιδευτές για τους οποίους πολλοί από εμάς έχουμε διαβάσει και θα θέλαμε να βρεθούμε κοντά τους. Πώς ήταν αυτή η εμπειρία και τι σας άφησε ως αίσθηση;
Απάντηση:
Ναι, ισχύει ότι έχω γνωρίσει από κοντά αρκετούς από αυτούς τους ανθρώπους, πάντοτε όμως μέσα σε συγκεκριμένο, θεσμικό και επαγγελματικό πλαίσιο. Οι συναντήσεις αυτές δεν είχαν χαρακτήρα προβολής ή δημοσιότητας, αλλά προέκυψαν μέσα από συνεργασίες και κοινά περιβάλλοντα όπου η ακρίβεια, η εμπιστοσύνη και η ευθύνη είναι βασικές προϋποθέσεις.
Διατηρώ επικοινωνία με πολλούς από αυτούς μέχρι σήμερα. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι υπήρξαν ιδιαίτερα συνεργάσιμοι, σοβαροί και απόλυτα προσανατολισμένοι στο αποτέλεσμα, με έντονη αίσθηση καθήκοντος και επαγγελματισμού. Σε τέτοια πλαίσια, οι τίτλοι και η φήμη περνούν σε δεύτερη μοίρα· αυτό που μετρά είναι η ικανότητα συνεργασίας και η κοινή γλώσσα.
Δεν μου επιτρέπεται —και δεν θα ήταν σωστό— να μπω σε λεπτομέρειες ή να αναφερθώ σε ονόματα και συγκεκριμένα περιστατικά. Αυτό που μπορώ όμως να πω με βεβαιότητα είναι ότι οι πιο ουσιαστικές ανταλλαγές γνώσης γίνονται συχνά μακριά από τα φώτα, σε περιβάλλοντα όπου η σιωπή και η πειθαρχία έχουν την ίδια αξία με την εμπειρία.
Αυτό που κράτησα από αυτές τις επαφές είναι ότι η πραγματική γνώση συνοδεύεται σχεδόν πάντα από ταπεινότητα, ακρίβεια και διάθεση συνεργασίας, όχι από ανάγκη εντυπωσιασμού.
Ερώτηση :Δεν είστε άνθρωπος που προβάλλει διαρκώς τις γνώσεις, τους τίτλους ή τα «χαρτιά» του. Τι θα απαντούσατε σε όσους λένε «έχω κάνει», «έχω δείξει» απλώς για να εντυπωσιάσουν;
Απάντηση:
Δεν με απασχολεί ιδιαίτερα το ποιος εντυπωσιάζει και ποιος όχι. Η γνώση δεν είναι τρόπαιο ούτε εργαλείο προβολής. Αν κάτι έχει αξία, φαίνεται μέσα από τη δουλειά, τη συνέπεια και το αποτέλεσμα στον χρόνο.
Στον χώρο της εκπαίδευσης —και ειδικά όταν μιλάμε για ζωντανά όντα— θεωρώ επικίνδυνο να μετατρέπεται η εμπειρία σε αφήγημα αυτοεπιβεβαίωσης. Το «έχω κάνει» ή «έχω δει» έχει νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από κατανόηση, ευθύνη και ικανότητα να μεταφέρεις αυτή τη γνώση σε άλλους.
Προσωπικά προτιμώ να αφήνω το έργο, τους μαθητές και τα αποτελέσματα να μιλούν. Όχι γιατί δεν υπάρχουν γνώσεις ή εμπειρίες, αλλά γιατί πιστεύω ότι όταν χρειάζεται να τις διαφημίσεις διαρκώς, κάτι λείπει από την ουσία. Η πραγματική γνώση δεν φωνάζει· λειτουργεί.
Ερώτηση :Τι θα λέγατε σε όσους χρησιμοποιούν τεχνικές με εργαλεία όπως πνίχτες, ηλεκτρονικά κολάρα ή παρόμοια μέσα;
Απάντηση:
Θα έλεγα πρώτα απ’ όλα ότι κάθε εργαλείο αποκαλύπτει τη φιλοσοφία πίσω από τη χρήση του. Τα εργαλεία που βασίζονται στον πόνο, τον φόβο ή την αποφυγή δεν διορθώνουν τη συμπεριφορά· απλώς την καταστέλλουν. Και όταν καταστέλλεις κάτι που δεν έχεις κατανοήσει, αυτό αργά ή γρήγορα επιστρέφει, συνήθως πιο έντονο.
Δεν πιστεύω ότι όλοι όσοι χρησιμοποιούν τέτοιες τεχνικές έχουν κακή πρόθεση. Πολλοί τις έμαθαν έτσι, σε μια εποχή ή σε ένα πλαίσιο όπου η γνώση ήταν περιορισμένη και η επιστήμη λιγότερο προσβάσιμη. Όμως σήμερα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τη συμπεριφορά, το στρες, τη μάθηση και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτών των μεθόδων. Από τη στιγμή που υπάρχει γνώση, υπάρχει και ευθύνη.
Η εκπαίδευση δεν είναι θέμα ελέγχου, αλλά επικοινωνίας. Όταν χρειάζεσαι πόνο ή φόβο για να “λειτουργήσει” ένας σκύλος, στην πραγματικότητα έχεις παραδεχτεί ότι το σύστημα εκπαίδευσης απέτυχε, όχι το ζώο. Προσωπικά επιλέγω μεθόδους που χτίζουν κατανόηση, εμπιστοσύνη και σταθερότητα στον χρόνο, όχι υπακοή από φόβο.
Τελικά, ο τρόπος που εκπαιδεύουμε τα ζώα μας λέει πολλά για το πώς αντιλαμβανόμαστε τη σχέση μας μαζί τους.
Το πώς ενεργεί κανείς εξαρτάται από το DNA του και από το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε·
όλα έχουν να κάνουν με το ποιος είσαι και, κυρίως, με το ποιος επιλέγεις να θέλεις να είσαι.
Απάντηση:
Η ενασχόλησή μου με τους σκύλους δεν ξεκίνησε από μια ρομαντική ή αυτονόητη διαδρομή. Το αρχικό μου επαγγελματικό υπόβαθρο ήταν στην ασφάλεια δικτύων και συστημάτων, σε έναν χώρο όπου η ανάλυση, η δομή και η πρόληψη λαθών είναι κρίσιμες. Αυτή η νοοτροπία —να ψάχνεις τη ρίζα του προβλήματος και όχι το σύμπτωμα— με ακολούθησε σε ό,τι έκανα αργότερα.
Παράλληλα, μέσα από την καθημερινή επαφή με σκύλους, άρχισα να παρατηρώ ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: σκύλοι χαρακτηρισμένοι ως «δύσκολοι», «ανυπάκουοι» ή «επιθετικοί», χωρίς ουσιαστική κατανόηση του τι πραγματικά βίωναν. Ένας από αυτούς τους σκύλους, που όλοι θεωρούσαν επικίνδυνο, αποδείχθηκε απλώς βαθιά φοβισμένος.
Εκεί άρχισα να καταλαβαίνω ότι το πρόβλημα δεν ήταν ο σκύλος, αλλά το πλαίσιο μέσα στο οποίο τον αντιμετωπίζαμε. Αυτό ήταν το σημείο καμπής: δεν ήθελα απλώς να εκπαιδεύω σκύλους, αλλά να βοηθώ τους ανθρώπους να σκέφτονται διαφορετικά.
Ερώτηση :Πώς συνδέσατε την πληροφορική με την εκπαίδευση σκύλων και πώς αυτό οδήγησε στη δημιουργία του OnlineK9University;
Απάντηση:
Η πληροφορική με έμαθε ότι η επιτυχία ενός συστήματος δεν κρίνεται από το περιεχόμενο μόνο, αλλά από το πώς έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί. Το ίδιο ισχύει και στην εκπαίδευση.
Το OnlineK9University.eu δημιουργήθηκε με έναν ξεκάθαρο στόχο: να καταρρίψει την αντίληψη ότι η ουσιαστική εκπαίδευση μπορεί να γίνει μόνο δια ζώσης. Όχι μεταφέροντας απλώς βίντεο στο διαδίκτυο, αλλά ανασχεδιάζοντας τη μαθησιακή εμπειρία ώστε να λειτουργεί πραγματικά εξ αποστάσεως.
Η τεχνολογική υποδομή, η παιδαγωγική δομή και η φιλοσοφία της πλατφόρμας έχουν σχεδιαστεί εξαρχής για αυτόν τον σκοπό. Όταν το πρόγραμμα είναι φτιαγμένο σωστά, η ζωντανή εκπαίδευση μπορεί να μεταφερθεί διαδικτυακά, με ουσία, συνέπεια και αποτελεσματικότητα.
Ερώτηση :Υπήρξαν εμπειρίες που σας έκαναν να επιβεβαιώσετε αυτή την προσέγγιση;
Απάντηση:
Ναι, ιδιαίτερα όταν άρχισα να δουλεύω με δύσκολες περιπτώσεις αποκλειστικά από απόσταση. Εκεί δεν υπάρχει χώρος για «χειρισμούς εντυπωσιασμού».
Όταν βλέπεις έναν σκύλο να αλλάζει επειδή ο άνθρωπος έμαθε να παρατηρεί, να κατανοεί και να αντιδρά διαφορετικά, τότε συνειδητοποιείς ότι η γνώση —όταν μεταδίδεται σωστά— είναι πιο ισχυρή από οποιαδήποτε τεχνική.
Ερώτηση :Ποια είναι η βασική φιλοσοφία που καθοδηγεί τη δουλειά σας;
Απάντηση:
Η εκπαίδευση δεν είναι επιβολή συμπεριφοράς, αλλά καλλιέργεια σχέσης.
Ο σκύλος είναι ένα σύνθετο, συναισθηματικό και κοινωνικό ον. Όταν αγνοούμε αυτό το γεγονός, καταλήγουμε σε μεθόδους που ίσως λειτουργούν προσωρινά, αλλά αφήνουν μακροπρόθεσμα προβλήματα. Η φιλοσοφία μου βασίζεται στον σεβασμό, την επιστημονική γνώση και την ευθύνη.
Ερώτηση :Γιατί επιλέξατε να επενδύσετε τόσο πολύ στην εκπαίδευση άλλων εκπαιδευτών;
Απάντηση:
Γιατί η αλλαγή κλίμακας γίνεται μόνο μέσω της γνώσης.
Ένας εκπαιδευτής μπορεί να αλλάξει τη ζωή μερικών σκύλων. Ένας καλά εκπαιδευμένος εκπαιδευτής μπορεί να επηρεάσει ολόκληρες κοινότητες. Η συγγραφή βιβλίων και η δημιουργία προγραμμάτων σπουδών είναι ο πιο απαιτητικός, αλλά και ο πιο υπεύθυνος τρόπος να το πετύχεις αυτό.
Ερώτηση :Γιατί αποφεύγετε τη συστηματική παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα;
Απάντηση:
Επειδή η ουσία της εκπαίδευσης δεν συμβαδίζει πάντα με τη λογική της ταχύτητας και της προβολής.
Η συμπεριφορά και η ψυχολογία των σκύλων απαιτούν χρόνο, ανάλυση και πλαίσιο. Προτιμώ να αφιερώνω τον χρόνο μου στη δημιουργία γνώσης με διάρκεια, όχι σε περιεχόμενο που καταναλώνεται γρήγορα και ξεχνιέται το ίδιο γρήγορα.
Ερώτηση :Τι θα λέγατε σε έναν κηδεμόνα που νιώθει ότι έχει αποτύχει;
Απάντηση:
Ότι δεν έχει αποτύχει. Έχει απλώς ενημερωθεί ελλιπώς.
Η πραγματική αλλαγή ξεκινά όταν μετατοπίζουμε την προσοχή μας από τον έλεγχο στη κατανόηση.
Ερώτηση :Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον;
Απάντηση:
Να δημιουργηθεί γνώση που θα συνεχίσει να λειτουργεί ανεξάρτητα από εμένα.
Αν η εκπαίδευση σκύλων γίνει πιο υπεύθυνη, πιο επιστημονική και πιο ανθρώπινη, τότε θεωρώ ότι έχω συμβάλει ουσιαστικά.
Ερώτηση :Ποιος είναι ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης σε όλο αυτό;
Απάντηση:
Η AI είναι εργαλείο. Ισχυρό, αλλά ουδέτερο.
Το πώς θα χρησιμοποιηθεί καθορίζει αν θα ενισχύσει ή θα αποδυναμώσει τη γνώση. Δεν αντικαθιστά την κρίση ούτε την εμπειρία.
Ερώτηση :Ποια είναι η σχέση σας με τη Γαλλία και την εκπαίδευση θαλάσσιων θηλαστικών;
Απάντηση:
Κατάγομαι από τη Γαλλία και διατηρώ ενεργές εργασιακές σχέσεις εκεί.
Η εμπειρία μου με θαλάσσια θηλαστικά με δίδαξε ότι η εκπαίδευση χωρίς συνεργασία απλώς δεν υπάρχει. Αυτή η εμπειρία διαμόρφωσε οριστικά τη φιλοσοφία μου.
Ερώτηση :Αν έπρεπε να συνοψίσετε όλη αυτή τη διαδρομή σε μία αρχή;
Απάντηση:
Γνώση με ευθύνη.
Χωρίς αυτόν τον συνδυασμό, η εκπαίδευση γίνεται επικίνδυνη.
Ερώτηση :Πόσο καθοριστικό ήταν το διδακτορικό σας στη διαμόρφωση των προγραμμάτων σας;
Απάντηση:
Το διδακτορικό μου στην Technology Enhanced Learning (OpenTEL) στο UK Open University μου έδωσε τη δυνατότητα να σχεδιάζω προγράμματα σπουδών με εντελώς διαφορετική λογική.
Δεν πρόκειται απλώς για online μαθήματα, αλλά για ολοκληρωμένα εκπαιδευτικά συστήματα, σχεδιασμένα ώστε να μεταφέρουν τη ζωντανή εκπαίδευση σωστά στο ψηφιακό περιβάλλον. Αυτή η προσέγγιση είναι και ο πυρήνας του OnlineK9University.
Ερώτηση :Τι θα λέγατε σε όσους θέλουν να ασχοληθούν με την εκπαίδευση και ψυχολογία σκύλων ή να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με τον σκύλο τους;
Απάντηση:
Στο DOSG PSYCHOLOGY CENTER του OnlineK9University δίνουμε έμφαση σε μια πλήρως ζωντανή, βιωματική και αλληλεπιδραστική διδασκαλία. Δεν πρόκειται για παραδοσιακή μάθηση όπως στο σχολείο· εδώ δεν ακολουθούμε απλώς έναν προκαθορισμένο τρόπο απομνημόνευσης πληροφοριών. Η προσέγγιση είναι διαφορετική: βασίζεται στη δραστηριότητα, την παρατήρηση, την ανάλυση και τη συνεργασία, ώστε οι μαθητές να εφαρμόζουν άμεσα όσα μαθαίνουν σε πραγματικές συνθήκες.
Κάθε μάθημα περιλαμβάνει ζωντανές συνεδρίες με πραγματικές παρουσίες και συνεργασίες, διαδικτυακές ή πρακτικές. Οι συμμετέχοντες παρατηρούν συμπεριφορές, θέτουν ερωτήματα, συνεργάζονται και λαμβάνουν προσωπική καθοδήγηση από τους εκπαιδευτές. Δεν πρόκειται απλώς για θεωρία· πρόκειται για μάθηση μέσα από την εμπειρία, που επιτρέπει να δεις αποτελέσματα άμεσα στη σχέση σου με τον σκύλο σου.
Είτε θέλει κάποιος να σπουδάσει εκπαίδευση και ψυχολογία σκύλων, είτε να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με το ζώο του, το OnlineK9University δημιουργεί ένα περιβάλλον που ενώνει θεωρία και πράξη, γνώση και εφαρμογή. Ανεξαρτήτως τοποθεσίας, η εμπειρία παραμένει ζωντανή, προσωπική και ουσιαστικά μεταμορφωτική.
Ερώτηση :Υπάρχουν καλοί ή κακοί εκπαιδευτές στη χώρα σας;
Απάντηση:
Καταρχάς να διευκρινίσω κάτι σημαντικό: όταν μιλάω για «χώρα μου», αναφέρομαι και στην Ελλάδα και στη Γαλλία. Πρόκειται για δύο χώρες με τις οποίες έχω βαθιά προσωπική και επαγγελματική σχέση, έχω ζήσει και εργαστεί και στις δύο, και έχω υπηρετήσει στον στρατό της καθεμίας. Αυτό μου δίνει μια πιο σφαιρική οπτική και όχι μια μονοδιάστατη κρίση.
Δεν πιστεύω στον διαχωρισμό «καλοί» και «κακοί» εκπαιδευτές με απόλυτους όρους. Υπάρχουν άνθρωποι με καλή πρόθεση, άνθρωποι με εμπειρία, άνθρωποι με ελλιπή γνώση, αλλά και άνθρωποι που λειτουργούν χωρίς επαρκή κατανόηση των συνεπειών των πράξεών τους. Το πρόβλημα δεν είναι η γεωγραφία, αλλά το πλαίσιο εκπαίδευσης, η αυτοκριτική και η διάθεση για εξέλιξη.
Αυτό που θεωρώ πραγματικά επικίνδυνο —σε οποιαδήποτε χώρα— είναι η βεβαιότητα χωρίς γνώση και η άρνηση εξέλιξης. Η εκπαίδευση σκύλων δεν είναι στατική· εξελίσσεται συνεχώς μέσα από την επιστήμη, την εμπειρία και την παρατήρηση. Όποιος μένει στάσιμος, ανεξαρτήτως προθέσεων, αργά ή γρήγορα κάνει ζημιά.
Γι’ αυτό και η ευθύνη του εκπαιδευτή δεν σταματά στο τι ξέρει σήμερα, αλλά στο αν συνεχίζει να μαθαίνει αύριο.
Ερώτηση :Έχετε γνωρίσει από κοντά εκπαιδευτές για τους οποίους πολλοί από εμάς έχουμε διαβάσει και θα θέλαμε να βρεθούμε κοντά τους. Πώς ήταν αυτή η εμπειρία και τι σας άφησε ως αίσθηση;
Απάντηση:
Ναι, ισχύει ότι έχω γνωρίσει από κοντά αρκετούς από αυτούς τους ανθρώπους, πάντοτε όμως μέσα σε συγκεκριμένο, θεσμικό και επαγγελματικό πλαίσιο. Οι συναντήσεις αυτές δεν είχαν χαρακτήρα προβολής ή δημοσιότητας, αλλά προέκυψαν μέσα από συνεργασίες και κοινά περιβάλλοντα όπου η ακρίβεια, η εμπιστοσύνη και η ευθύνη είναι βασικές προϋποθέσεις.
Διατηρώ επικοινωνία με πολλούς από αυτούς μέχρι σήμερα. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι υπήρξαν ιδιαίτερα συνεργάσιμοι, σοβαροί και απόλυτα προσανατολισμένοι στο αποτέλεσμα, με έντονη αίσθηση καθήκοντος και επαγγελματισμού. Σε τέτοια πλαίσια, οι τίτλοι και η φήμη περνούν σε δεύτερη μοίρα· αυτό που μετρά είναι η ικανότητα συνεργασίας και η κοινή γλώσσα.
Δεν μου επιτρέπεται —και δεν θα ήταν σωστό— να μπω σε λεπτομέρειες ή να αναφερθώ σε ονόματα και συγκεκριμένα περιστατικά. Αυτό που μπορώ όμως να πω με βεβαιότητα είναι ότι οι πιο ουσιαστικές ανταλλαγές γνώσης γίνονται συχνά μακριά από τα φώτα, σε περιβάλλοντα όπου η σιωπή και η πειθαρχία έχουν την ίδια αξία με την εμπειρία.
Αυτό που κράτησα από αυτές τις επαφές είναι ότι η πραγματική γνώση συνοδεύεται σχεδόν πάντα από ταπεινότητα, ακρίβεια και διάθεση συνεργασίας, όχι από ανάγκη εντυπωσιασμού.
Ερώτηση :Δεν είστε άνθρωπος που προβάλλει διαρκώς τις γνώσεις, τους τίτλους ή τα «χαρτιά» του. Τι θα απαντούσατε σε όσους λένε «έχω κάνει», «έχω δείξει» απλώς για να εντυπωσιάσουν;
Απάντηση:
Δεν με απασχολεί ιδιαίτερα το ποιος εντυπωσιάζει και ποιος όχι. Η γνώση δεν είναι τρόπαιο ούτε εργαλείο προβολής. Αν κάτι έχει αξία, φαίνεται μέσα από τη δουλειά, τη συνέπεια και το αποτέλεσμα στον χρόνο.
Στον χώρο της εκπαίδευσης —και ειδικά όταν μιλάμε για ζωντανά όντα— θεωρώ επικίνδυνο να μετατρέπεται η εμπειρία σε αφήγημα αυτοεπιβεβαίωσης. Το «έχω κάνει» ή «έχω δει» έχει νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από κατανόηση, ευθύνη και ικανότητα να μεταφέρεις αυτή τη γνώση σε άλλους.
Προσωπικά προτιμώ να αφήνω το έργο, τους μαθητές και τα αποτελέσματα να μιλούν. Όχι γιατί δεν υπάρχουν γνώσεις ή εμπειρίες, αλλά γιατί πιστεύω ότι όταν χρειάζεται να τις διαφημίσεις διαρκώς, κάτι λείπει από την ουσία. Η πραγματική γνώση δεν φωνάζει· λειτουργεί.
Ερώτηση :Τι θα λέγατε σε όσους χρησιμοποιούν τεχνικές με εργαλεία όπως πνίχτες, ηλεκτρονικά κολάρα ή παρόμοια μέσα;
Απάντηση:
Θα έλεγα πρώτα απ’ όλα ότι κάθε εργαλείο αποκαλύπτει τη φιλοσοφία πίσω από τη χρήση του. Τα εργαλεία που βασίζονται στον πόνο, τον φόβο ή την αποφυγή δεν διορθώνουν τη συμπεριφορά· απλώς την καταστέλλουν. Και όταν καταστέλλεις κάτι που δεν έχεις κατανοήσει, αυτό αργά ή γρήγορα επιστρέφει, συνήθως πιο έντονο.
Δεν πιστεύω ότι όλοι όσοι χρησιμοποιούν τέτοιες τεχνικές έχουν κακή πρόθεση. Πολλοί τις έμαθαν έτσι, σε μια εποχή ή σε ένα πλαίσιο όπου η γνώση ήταν περιορισμένη και η επιστήμη λιγότερο προσβάσιμη. Όμως σήμερα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τη συμπεριφορά, το στρες, τη μάθηση και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτών των μεθόδων. Από τη στιγμή που υπάρχει γνώση, υπάρχει και ευθύνη.
Η εκπαίδευση δεν είναι θέμα ελέγχου, αλλά επικοινωνίας. Όταν χρειάζεσαι πόνο ή φόβο για να “λειτουργήσει” ένας σκύλος, στην πραγματικότητα έχεις παραδεχτεί ότι το σύστημα εκπαίδευσης απέτυχε, όχι το ζώο. Προσωπικά επιλέγω μεθόδους που χτίζουν κατανόηση, εμπιστοσύνη και σταθερότητα στον χρόνο, όχι υπακοή από φόβο.
Τελικά, ο τρόπος που εκπαιδεύουμε τα ζώα μας λέει πολλά για το πώς αντιλαμβανόμαστε τη σχέση μας μαζί τους.
Το πώς ενεργεί κανείς εξαρτάται από το DNA του και από το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε·
όλα έχουν να κάνουν με το ποιος είσαι και, κυρίως, με το ποιος επιλέγεις να θέλεις να είσαι.